شاه محمود داعى شيرازى

18

نسايم گلشن ( شرح شرح گلشن راز شيخ محمود شبسترى ) ( فارسى )

آن شايد به هزار بيت نرسد ، و در مقابل آن كتب فراوان و مبسوط عرفانى قرار دارد كه عدد ابيات هريك از دهها هزار مىگذرد ، مع‌ذلك شهرتى كه نصيب اين كتاب كوچك شده ، فقط نصيب دو سه كتاب منظوم عرفانى گرديد و علت آن همانا فصاحت الفاظ و بلاغت معانى اشعار اين كتاب مىباشد كه بلا شك يكى از بهترين آثار تصوف و از شاهكارهاى نظم عرفانى بشمار مىرود . . . موقعى كه اين كتاب منظوم مىشد زبان فارسى استعداد فراوان براى اداى معانى تصوف پيدا كرده بود و آثار تمام آن استعداد از ابيات اين كتاب كوچك هويداست 16 » . هم ايشان درباره‌ى شيخ شبسترى نيز سخنى شنيدنى دارند : « شهرت اين مرد به حدى است كه زادگاهش به سبب او مشهور گرديده و با اينكه قصبه‌اى بيش نبوده و نيست به علت همراه بودن با نام گرامى او بر اغلب شهرها افتخار دارد و همه جا زبانزد اهل فضل و ادب است 17 » . و : « شبسترى چون به عنوان يك نفر شاعر گلشن راز را منظوم نساخته ، بلكه به عنوان يك نفر عارف و صوفى وارد در بحث مسائل عرفانى شده ، لهذا تخيلات شاعرانه ندارد ، و به همين جهت در موضوعات تصوف ، اشعار او را مورد استشهاد و استدلال قرار داده‌اند . چنان كه ملا صدرا و فيض كاشانى و حاجى ملا هادى سبزوارى و ديگران در موارد عديده اشعار او را به صورت حجت و برهان در كتب خويش نقل كرده‌اند 18 » . دكتر ب . ا . دار درباره گلشن راز شبسترى مىنويسد : « بيان مذهب وحدت وجود در اين كتاب به آنچه ابن عربى ( 638 ه ق ) قبلا گفته بود ، چيزى نمىافزايد . با اين همه شيخ محمود شبسترى اين مطلب را از استاد روحانى خويش